Alina Świdowska – warszawska aktorka, córka lekarki Adiny Blady-Szwajger, gościła w Miejskiej Bibliotece w Mszanie Dolnej w ramach tegorocznej edycji projektu „Opowieść o dwukulturowej, przedwojennej Mszanie Dolnej”, realizowanego przez Fundację Sztetl Mszana Dolna.
– Trudno podsumować nasze wydarzenie. Trudno, bo i wzruszenie trzyma za gardło, i właściwie co napisać? Kto był jego bohaterem? Było to spotkanie warszawską aktorką, panią Aliną Świdowską, córką Adiny Blady-Szwajger. Ale przecież nade wszystko z nimi: bohaterkami i bohaterami warszawskiego getta. Licznymi, którzy zostali zamordowani i tymi nielicznymi, jak Adina czy Marek Edelman, którym udało się przetrwać to piekło. Nade wszystko zaś zapłakaliśmy nad losem setek, tysięcy dzieci, podopiecznych gettowych szpitali: przedwcześnie dojrzałych, często świadomych swego losu, zagłodzonych, dla których ostatnim gestem miłosierdzia było podanie morfiny, by złagodzić nieuchronną śmierć. I tak wielu innych wymordowanych, umierających na ulicach getta, w jego bunkrach i kanałach, w komorach Treblinki. Adina widziała Korczaka idącego z dziećmi na Umschlagplatz, ale i dziesiątki innych: lekarek, pielęgniarek, opiekunek z sanatoriów czy domów dziecka, którzy nie opuścili małych podopiecznych, mimo możliwości ratunku. Jak doktor Anna Braude-Hellerowa, Naczelna szpitala, czy wielu innych. Pani Alina, która w przededniu przyjazdu do nas miała premierę swojego monodramu w Teatrze Żydowskim w Warszawie, prezentowała nam fragmenty scenariusza, ale też swojej roli. Dzieliła się też osobistymi wspomnieniami o mamie, ojcu, babci – Stefanii Szwajger, dyrektorce przedwojennego warszawskiego gimnazjum, która tuż przed zabraniem jej na Umschlagplatz, na śmierć, czego była doskonale świadoma, ostatnim czułym gestem, zapisała znamienną, słynną kartkę, „testament” dla córki: „Kochanie, bądź zdrowa, nie popełniaj żadnych głupstw. Matka. Mocno Cię całuję, Stefana również. Miód zapłacony, bony wycięte”. Ot, przedwojenna solidność! Ta fraza znalazła się w przejmującym wierszu Jacka Podsiadły: „Słup ze słów” – czytamy w relacji organizatorów spotkania.
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury EtnoPolska. Edycja 2024.
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444486784_989165016552197_6702902711410380364_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444503489_989163619885670_6948282503816004668_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441494228_989163633219002_7620891931688763490_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441493029_989163413219024_8712556256462612109_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441507385_989163393219026_5865368002247049008_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/438119916_989163416552357_852248675839502286_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/438129575_989163186552380_1803965929145499111_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444469037_989163173219048_5407768746245779926_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/438170533_989163203219045_1537847268877509097_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441475650_989162596552439_1075875864570403669_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444484728_989162159885816_6032885226573137609_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/442427111_989161579885874_3795951038396292082_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441520424_989161133219252_6215058533270588712_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/438145342_989160756552623_5709776727185697794_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441487956_989160613219304_8462172609850545506_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/438145761_989039836564715_6382363405685926939_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/439831166_989039743231391_6520053851344571654_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444445830_989038736564825_4892412453252976239_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444483908_989038093231556_8452928388397926122_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441540575_989037686564930_2938875042969349236_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/438162701_989037016564997_8707776579748239181_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444469785_989036923231673_2452965843919870391_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441546174_989036353231730_5184617579905017967_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444481246_989035043231861_3566375593189815121_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/438168937_989034966565202_8882278739402656861_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441548120_989033479898684_15138014894927745_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/444500389_989033356565363_4239451542184518623_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441495174_989032283232137_5341847473746635995_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441491836_989032209898811_4978659161539869063_n.jpg)
![](https://tv28.pl/wp-content/uploads/2024/05/441477099_989031766565522_725203731864746065_n.jpg)
źródło: Sztetl Mszana Dolna; oprac. MAG
fot. Rachela Antosz-Rekucka, Henryk Musiał